تاریخچه درگز:
پيشينه تاريخيناحيه درگز از دوران پيش از اسلام تا كنون <<دارا گرد>>، <<دارا گرذ>>، <<نيسايا>>، <<آپاوارتاكن>>، <<باورود>>، <<ابيورد>>، <<اتك>>، <<نسايا>>، <<نسا>>، <<درون>>، <<خاوران>> و<<دريجز>> ناميده می شده است. درباره نامگذاری اين شهر و شهرستان تاكنون داوری های گوناگونی داده شده است. شماری گفته اند چون در اين ناحيه بيشه و درخت گز زيادی وجود داشته به <<دره گز>> سرشناس شده است كه اين نامگذاری درست نيست. داوری درست تر از سده 3 پ.م يعنی زمان اشكانيان است. پس از آن كه اشكانيان عليه سلوكيان برخاستند، اشك اول (ارشاك) در ضمن نبرد كشته شد، ولی برادرش تيرداد به پيروزی رسيد و شهری به نام <<داراگر>> در پارتيای اصلی بنياد گذارد. سبب اين نام گذاری کشته شدن<<دارا>> - آخرين پادشاه هخامنشی - در اين ناحيه است. اين شهر پايتخت حکومت پارت بوده و محل دقيق تر آن در دامنه كوه های درگز می باشد. درگز محل تولد نادرشاه افشار است و در روزگار وی بسيار آباد بوده است. پس از او تكه و تركمان به انتقام مبارزات كوبنده نادری آن را با خاك يكسان می كنند. از روزگاران قاجاريان درگز جايگزين <<نسا>> و <<ابيورد>> شده و تا اوايل حكومت پهلوی اول <<محمد آباد>> و <<درجز>> به كار برده می شد، ولی اندك اندك واژه پارسی آن، يعنی درگز رايج گرديد. درگز به دليل همسايه گی با مرز ايران و جمهوری تركمنستان از اهميت سياسی، نظامی و استراتژيك ويژه ای برخوردار است. از آن جا كه شهر و ناحيه درگز در گذشته بخشی از شهرستان قوچان بوده، می توان گفت كه اين شهر از لحاظ تاريخی، سياسی و تا اندازه ای اجتماعی و اقتصادی بستگی زيادی با شهر قوچان دارد. ابوسعيد ابوالخير عارف سرشناس ايرانی در مهنه يا ميهنه، در نزديكی درگز به دنيا آمده است. قدمت ناحيه درگز به پيش از اسلام ميرسد. در تاريخ اين ناحيه، ساخت شهري يادماني جهت يكي از پادشاهي اشكاني كه به نبردي عليه سلوكيان كشته ميشود ذكر شده است. درگز علاوه بر دلايل تاريخي مذكور به واسطه قرار گرفتن آن در درون كوهستان هزار مسجد و پوشيده بودن از مراتع ، چمنزار در ادوار مختلف مورد توجه بوده است. افشارهاي خراسان كه در انتهاي كوههاي هزار مسجد بين دره گز و كلات نادري زندگي مي كنند؛ امروزه در منطقه شهرستان درگز ساكن هستند
